Latem ubiegłego roku Sejm przegłosował zmiany dotyczące przepisów Kodeksu Pracy, które zaczęły obowiązywać od 22 lutego br.  Modyfikacja dotyczyła kilku kwestii, jednak najistotniejszą wydaję się być zmiana reguł nawiązywania stosunku pracy na podstawie umów terminowych. Czy nowelizacja okaże się „dobrą zmianą” mimo, że pod starymi rządami? Czas pokaże.

Na wstępie należy przypomnieć i podkreślić, iż Kodeks Pracy chroni wyłącznie osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Nie normuje zaś sytuacji prawnej podmiotów będących stroną umowy zlecenia czy też umowy o dzieło, do których zastosowanie mają przepisy Kodeksu Cywilnego.

Przechodząc do sedna – poprzednie brzmienie art. 251 KP zakładało, iż pracodawca ma prawo do zawarcia z pracownikiem  dwóch umów na czas określony, a w przypadku zawarcia takiej umowy po raz trzeci, jej skutki prawne były równoznaczne z zawarciem umowy na czas nieokreślony, która jak powszechnie wiadomo, daje większe możliwości pracownikowi oraz otacza go szerszą ochroną.  Należy jednak zaznaczyć, iż norma ta miała zastosowanie, o ile przerwa między rozwiązaniem starego, a nawiązaniem nowego porozumienia nie przekroczyła jednego miesiąca.

W zeszłym roku ustawodawca poczynił dalej idące kroki w celu szczegółowej regulacji omawianych zagadnień.

Po pierwsze, zgodnie z nowymi przepisami, nie trzecia lecz czwarta umowa zawarta na czas określony pomiędzy tymi samymi stronami stosunku pracy jest równoznaczna z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony.

Po drugie, okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nie może przekroczyć 33 miesięcy.

Pod trzecie, łączny okres takiego zatrudnienia na podstawie kilku umów terminowych między tymi samymi stronami również nie może przekroczyć 33 miesięcy.  W przypadku zaś, gdy okres ten jest dłuższy, automatycznie po jego upływie uznaje się, że pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.  

Po czwarte, nie ma już znaczenia przerwa między rozwiązaniem starej, a zawarciem nowej umowy o pracę – jeśli tylko strony stosunku pracy są niezmienne, to fakt podjęcia ponownej współpracy po upływie miesiąca nie wpływa na przerwanie wyżej wspomnianego okresu 33 miesięcy.

Nadmienić również należy, że wszelkie porozumienia zawarte między pracodawcą a pracownikiem dotyczące przedłużenia okresu wykonywania pracy na podstawie tej umowy, uważa się za zawarcie kolejnej umowy na czas określony. Nie ma znaczenia czy będzie to porozumienie ustne czy pisemne, ani fakt, że zostało to nazwane wyłącznie „przedłużeniem” poprzedniego okresu.

Pamiętać należy, że regulacje te nie mają zastosowania w przypadku, gdy zawarcie umowy na czas określony wynika z:

  • zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,
  • wykonywania pracy przez okres kadencji,

Ponadto pracodawca jest uprawniony do zawarcia umowy na czas określony dłuższy niż 33 miesiące, zawarcia kilku umów z tym samym pracownikiem których łączny czas przekracza 33 miesiące oraz zawarcia czwartej umowy na czas określony, w przypadku, gdy wykaże obiektywne przyczyny takiego działania, które jest niezbędne i służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania. Jednakże wiąże się to z poczynieniem przez pracodawcę odpowiednich kroków, mających na celu zawiadomienie okręgowego inspektora pracy o zasadności tej decyzji. Także w umowie o pracę muszą zostać wskazane przyczyny uzasadniające zawarcie takiego stosunku pracy.

Istotną zmianą wprowadzoną nowelizacją z 2015 roku jest również ujednolicenie przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem. W nowym stanie prawnym okres wypowiedzenia w przypadku stosunku pracy na podstawie umowy terminowej jest tożsamy z okresem wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony i zależy od okresu zatrudnienia od danego pracodawcy:

  • jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy okres wypowiedzenia wynosi
    2 tygodnie;
  • jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy okres wypowiedzenia wynosi miesiąc;
  • jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata okres wypowiedzenia wynosi
    3 miesiące.

Dla rządnych wiedzy i szerszych informacji na temat nowelizacji przypominamy, że ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw dostępna jest na stronie internetowej  http://isap.sejm.gov.pl/